Podstawa funkcjonowania
Powiat Wałbrzyski utworzony na podstawie ustawy z dnia 05 czerwca 1998 roku o samorządzie powiatowym i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 sierpnia 1998 roku w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. Nr 103, poz. 652) został połączony z dniem 01 stycznia 2003 roku z miastem na prawach powiatu Wałbrzych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2002 r w sprawie połączenia miasta na prawach powiatu Wałbrzych z Powiatem Wałbrzyskim oraz ustalenia granic niektórych powiatów (Dz.U. Nr 93 poz.821).

Potencjał
Powiat Wałbrzyski ma 515 km2 i liczy około 179025 mieszkańców (na dzień 31.12.2010 r.); obejmuje 9 gmin, w tym 4 miejskie. Górski charakter powiatu, walory klimatyczne i krajobrazowe, różnorodne atrakcje turystyczne oraz rozwijające się ośrodki sportów letnich i zimowych powodują, iż Powiat Wałbrzyski ma szansę przekształcić się niebawem z byłego zagłębia węglowego w region turystyczno - wypoczynkowy. Rolnictwo mimo, że 50% powierzchni stanowią użytki rolne z uwagi na trudne warunki górskie nie jest najważniejszą gałęzią gospodarki. Upadek w latach 90 przemysłu ciężkiego przyniósł zarówno skutki ujemne (bezrobocie), jak i dodatnie np. poprawę czystości wód, gleb i atmosfery. Duże znaczenie ma także dla rozwoju Powiatu Specjalna Strefa Ekonomiczna Invest - Park, w której to rozwija się między innymi przemysł motoryzacyjny. Jedną z gałęzi rozwoju gospodarki powiatu jest także przemysł lekki, rzemiosło, drobna wytwórczość, handel i usługi, rozwój budownictwa i infrastruktury technicznej miast i gmin, których przyszłością jest turystyka i wypoczynek, lecznictwo uzdrowiskowe, profilaktyka zdrowotna i rehabilitacja.

Turystyka
Powiat przyciąga turystów, wczasowiczów i kuracjuszy, coraz głośniejszymi w kraju i na świecie atrakcjami turystycznymi, rozwijającą się bazą hotelarsko - gastronomiczną, ośrodkami sportów letnich (paralotniarstwo, kolarstwo górskie) i zimowych (wyciągi narciarskie), urzekającym krajobrazem, trasami turystycznymi. Ważną rolę odgrywa położenie przygraniczne z Czechami i bliskość stolicy regionu - Wrocławia.
Miasta i gminy powiatu położone w majestatycznych kotlinach i przełęczach Gór Kamiennych, Wałbrzyskich i Sowich, zaskakują rozmaitością urbanistyki i usytuowania. Każde z nich ma swoją specyfikę i mnóstwo tajemnic, miejsc zaskakujących i ciekawych.

Charakterystyka miast i gmin.
W powiecie są 4 gminy miejskie: Boguszów-Gorce, Jedlina-Zdrój, Szczawno-Zdrój i Wałbrzych, 2 gminy miejsko-wiejskie: Głuszyca i Mieroszów, 3 gminy wiejskie: Czarny Bór, Stare Bogaczowice i Walim. Największą gminą w powiecie jest Wałbrzych. Podwałbrzyskie zdroje Szczawno i Jedlina, mają już swoje miejsce w lecznictwie uzdrowiskowym. Mniej głośne jest "polskie Davos", urocze Sokołowsko k. Mieroszowa, podobnie jak jedna z najciekawszych pod względem turystyczno - krajobrazowym gmin w Polsce - Walim. Ta ostatnia gmina wraz z Osówką w Głuszycy stają się sławne w kraju i za granicą z uwagi na odkryte i udostępnione turystom podziemne trasy największej w ostatnich latach III Rzeszy inwestycji Werhmachtu, znanej pod kryptonimem "Riese" ("Olbrzym") w Górach Sowich.

Historia
Wzmianki o sieci osadniczej obecnego Powiatu Wałbrzyskiego sięgają XII- XIII wieku. Od wieków tereny były miejscem intensywnej działalności górniczej. Najwcześniej (XIII- XIV w.) wydobywane było srebro, ołów i miedź (XV- XVII w.) Od XVI w. w okolicach Wałbrzycha rozpoczęła się eksploatacja węgla kamiennego, a wraz z nim dynamicznie zaczął się rozwijać przemysł węglowy, koksowniczy, metalowy, szklarski, ceramiczny i włókienniczy.

Zabytki
Powiat wałbrzyski to bogactwo wielu wspaniałych zabytków. Prawdziwa perłą wśród nich jest XIII-wieczny Zamek Książ. Budowla ta była siedzibą książąt świdnicko-jaworskich, królów czeskich, króla węgierskiego i książęcej rodziny Hochberg von Pless. Warto zwiedzić piastowski zamek Grodno z Zagórzu Śląskim, który jest gotycko-renesansową warownią, malowniczo położoną na górze Choina - nad jeziorem Bystrzyckim. Inne zabytkowe obiekty to m.in. Zamek Cisy, Rogowiec i Radosno, Palmiarnia w Wałbrzychu, zabytkowa cerkiew z początku XX wieku w Sokołowsku, wiszący most nad Jeziorem Bystrzyckim w Zagórzu Śląskim, tama w Lubachowie (z pocz. XX wieku). W wielu miejscowościach zachowały się do dzisiaj piękne pałace (np. XVIII-wieczny pałac barokowy w Czarnym Borze) oraz kamienice mieszczańskie w Wałbrzychu, Szczawnie Zdroju i Mieroszowie. Interesujący jest XVIII--wieczny ratusz w Boguszowie-Gorcach, drewniany kościółek p.w. św. Jadwigi w Rybnicy Leśnej (XVII w.), kościół p.w. św. Józefa Oblubieńca w Starych Bogaczowicach (XVII w.), neogotycki kościół p.w. św. Aniołów Stróżów w Wałbrzychu z pocz. XX wieku. Zabytkowe wieże szybów wyciągowych (z XIX wieku) oraz inne obiekty związane z górniczą przeszłością oglądać można w Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu. Jest to jedyny w Europie zespół muzealny posiadający dobrze zachowany kompleks obiektów kopalnianych. W gminie Walim znajduje się Muzeum Sztolni Walimskich. Jest to kompleks powstały podczas II Wojny światowej, którego przeznaczenie stanowi do dzisiaj zagadkę dla znawców i badaczy dziejów II Wojny Światowej. Ze względu na swoją niezwykłość i tajemniczość, sztolnie walimskie cieszą się olbrzymią popularnością. Interesujące jest Tajemnicze Podziemne miasto Głuszyca - Kompleks Osówka - według jednej z wielu teorii ostatnia, największa, kwatera Hitlera, budowana na Dolnym Śląsku.